Scenarzystka gier, komiks\u00f3w i film\u00f3w wspomina dar ojca do obserwacji, jego mi\u0142o\u015b\u0107 do natury i idylliczne dzieci\u0144stwo, pe\u0142ne zdumienia, dzikiej przyrody i kot\u00f3w.<\/p>\n
M\u00f3j Ojciec du\u017co m\u00f3wi\u0142 o \u015bmierci. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce powinni\u015bmy by\u0107 bardziej podobni do naszych wiktoria\u0144skich przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy \u2013 cho\u0107 byli do\u015b\u0107 nie\u015bmiali w kwestii rozm\u00f3w o seksie \u2013 w rozmowach o \u015bmierci czuli si\u0119 natomiast bardziej komfortowo. To \u015bwietny unifikator. Niezale\u017cnie od tego, kim jeste\u015b, kt\u00f3rego\u015b dnia \u017bniwiarz przyjdzie po Ciebie.<\/span><\/p>\n <\/p>\n \u017bniwiarz przyszed\u0142 po mojego ojca du\u017co wcze\u015bniej, pojawiaj\u0105c si\u0119 w jego \u017cyciu w formie \u015amierci ze znanego na ca\u0142ym \u015bwiecie i kochanego cyklu powie\u015bci o \u015awiecie Dysku. \u015amier\u0107 by\u0142 wysokim, zamaskowanym, dzier\u017c\u0105cym kos\u0119 szkieletem, maj\u0105cym s\u0142abo\u015b\u0107 do curry, kochaj\u0105cym koty i M\u00d3WI\u0104CYM W TEN SPOS\u00d3B. Dostali\u015bmy wiele wyciskaj\u0105cych \u0142zy list\u00f3w od fan\u00f3w, kt\u00f3rzy zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do ko\u0144ca swojego \u017cycia czuli si\u0119 bardzo komfortowo z my\u015bl\u0105, \u017ce \u015bmier\u0107 przyjedzie po nich na bia\u0142ym koniu imieniem Binky. Tata zrobi\u0142 co\u015b, w czym nikt inny nie osi\u0105gn\u0105\u0142 takiego sukcesu \u2013 uczyni\u0142 \u015amier\u0107 przyjaznym.<\/span><\/p>\n Dla mnie, jak dla wielu z jego fan\u00f3w, jego dar charakteryzacji czyni\u0142 z jego ksi\u0105\u017cek czyste narracyjne z\u0142oto. Tata by\u0142 \u015bwietnym obserwatorem ludzi. A kiedy wyczerpa\u0142 ju\u017c rzeczywiste postacie, doskonale radzi\u0142 sobie z wmy\u015blaniem kolejnych. Obie jego babcie s\u0105 widoczne w postaciach czarownic, spory kawa\u0142ek ze mnie mo\u017cna z kolei odnale\u017a\u0107 w Tiffany Obola\u0142ej czy Susan Sto Helit, adopcyjnej wnuczce \u015amierci. Zawsze m\u00f3wi\u0142, \u017ce najbli\u017cej mu do obcesowego komendanta Vimesa, walcz\u0105cego przeciw niesprawiedliwo\u015bci. Ale by\u0142 te\u017c odrobin\u0119 podobny do \u015amierci; zawsze by\u0142 mi\u0142o\u015bnikiem dobrego curry, a posiadanie kot\u00f3w to dla Pratchett\u00f3w co\u015b, jak dla innych ludzi posiadanie \u0142azienek.<\/span><\/p>\n Pewnym jest, \u017ce Vimesowska w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 taty ujawni\u0142a si\u0119 w pe\u0142ni, kiedy w wieku 59 lat zdiagnozowano u niego zesp\u00f3\u0142 Alzheimera i zda\u0142 sobie spraw\u0119, jak ma\u0142e jest wsparcie, na kt\u00f3re mog\u0105 liczy\u0107 chorzy w tym kraju. Jego datki i publiczna kampania spowodowa\u0142y gwa\u0142towny wzrost \u015bwiadomo\u015bci i wsparcia dla bada\u0144. Podobnie jego p\u0142omienna obrona wspomaganej \u015bmierci by\u0142a niezwykle wa\u017cna dla podnoszenia \u015bwiadomo\u015bci tego, \u017ce dobra \u015bmier\u0107 powinna by\u0107 r\u00f3wnie wa\u017cna, jak dobre \u017cycie. By\u0142by przera\u017cony tym, \u017ce naszym politykom nie uda\u0142o si\u0119 tego dostrzec.<\/span><\/p>\n Ilo\u015b\u0107 wyraz\u00f3w \u017calu i wsparcia, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 po wiadomo\u015bci o jego \u015bmierci, by\u0142a przyt\u0142aczaj\u0105ca. Nie by\u0142o to jednak zaskoczeniem \u2013 w ko\u0144cu jego dokonania by\u0142y r\u00f3wnie uwielbiane co on sam. Podczas jego pogrzebu nios\u0142am jego miecz, trzymaj\u0105c go na wysoko\u015bci podbr\u00f3dka jako uk\u0142on dla wodza i krzy\u017cuj\u0105c go na sercu kiedy opuszczano trumn\u0119. Jako \u017ce by\u0142 praktycznym typem rycerza, musia\u0142 sam zrobi\u0107 sw\u00f3j miecz; u\u017cy\u0142 rud \u017celaza z naszych ziem, przetopionych w piecu z owczych odchod\u00f3w i gliny. Doda\u0142 nawet bry\u0142k\u0119 meteorytu, nadaj\u0105c mieczowi imi\u0119 \u2013 Thunderbolt Iron.<\/span><\/p>\n Jego pogrzeb unaoczni\u0142 mi, \u017ce Ojciec znaczy\u0142 wiele dla wielu ludzi i ka\u017cdy z nas op\u0142akiwa\u0142 jego inn\u0105 wersj\u0119, w kt\u00f3rej by\u0142 najbardziej nasz. Dla mojej mamy by\u0142y to ich wczesne wsp\u00f3lne lata, kiedy byli po cz\u0119\u015bci samowystarczalni, uprawiali w\u0142asne warzywa, przed domem trzymali kozy, a za domem kury. Dla jego managera, Roba, by\u0142o to siedzenie rami\u0119 w rami\u0119, gdy pomaga\u0142 mu w artyku\u0142owaniu my\u015bli i robi\u0142 mu jego dziwny \u201ebulgot\u201d \u2013 kaw\u0119 z kapk\u0105 brandy. Lub, w trudniejsze dni, brandy z kapk\u0105 kawy. Dla mnie Tata, nad kt\u00f3rego strat\u0105 ubolewa\u0142am, i nadal ubolewam najbardziej, to ten, kt\u00f3rego pami\u0119tam z dzieci\u0144stwa.<\/span><\/p>\n Nie mieli\u015bmy zbyt du\u017co pieni\u0119dzy, ale ledwie to dostrzega\u0142am dzi\u0119ki lasom i polom, po kt\u00f3rych mog\u0142am biega\u0107, drzewom do wspinania si\u0119 i zwierz\u0119tom do wsp\u00f3lnych zabaw. Cz\u0119sto spacerowali\u015bmy z tat\u0105 po okolicy i uczy\u0142 mnie, kt\u00f3re dzikie ro\u015bliny s\u0105 jadalne, pokazywa\u0142 mi ukryte w \u015brodku lasu jaskinie i rozlewiska. Zwyk\u0142 g\u0142o\u015bno pogwizdywa\u0107. Nigdy nie mog\u0142am tego za\u0142apa\u0107, wi\u0119c w zamian nauczy\u0142 mnie s\u0142\u00f3w do The Rhubarb Tart Song i Whose Pigs Are These?. \u015apiewalismy je g\u0142o\u015bno i rado\u015bnie, p\u0142osz\u0105c zwierzyn\u0119 dooko\u0142a.<\/span><\/p>\n Tata by\u0142 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ca\u0142 wi\u0119cej uwagi narracyjno\u015bci sytuacji, ni\u017c jej praktycznym zastosowaniom. Dlatego opatula\u0142 mnie i wyci\u0105ga\u0142 z \u0142\u00f3\u017cka w \u015brodku nocy, \u017ceby pokaza\u0107 mi \u015bwietliki w \u017cywop\u0142ocie albo Komet\u0119 Halleya gorej\u0105c\u0105 na rozgwie\u017cd\u017conym niebie. Jego c\u00f3rka, obserwuj\u0105ca te cuda natury, by\u0142a dla niego du\u017co wa\u017cniejsza, ni\u017c sen, kt\u00f3remu ja z kolei mog\u0142abym oddawa\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym momencie. Nie uczy\u0142 mnie magii, pokazywa\u0142 mi j\u0105.<\/span><\/p>\n Mam wobec obojga moich rodzic\u00f3w ogromny d\u0142ug wdzi\u0119czno\u015bci za idylliczne dzieci\u0144stwo, kt\u00f3re pomog\u0142o mi sta\u0107 si\u0119 osob\u0105, jak\u0105 jestem dzisiaj. To, kiedy mog\u0142am swobodnie biega\u0107 w\u015br\u00f3d natury, wspina\u0107 si\u0119 na drzewa (i spada\u0107 z nich) i stara\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107 cuda \u015bwiata \u2013 i oczywi\u015bcie poradzi\u0107 sobie z wydojeniem kozy w awaryjnej sytuacji. Lubi\u0119 my\u015ble\u0107, \u017ce gdziekolwiek Tata jest teraz, na g\u0142owie ma kapelusz, w r\u0119ku lask\u0119, a do tego pogwizduje. Pewnie gdzie\u015b tam pa\u0142\u0119ta si\u0119 te\u017c kot. Zawsze powinien by\u0107 kot.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/p>\n T\u0142umaczenie artyku\u0142u: Marta Sza\u0142<\/p>\n