{"id":18,"date":"2013-01-12T19:22:18","date_gmt":"2013-01-12T18:22:18","guid":{"rendered":"http:\/\/new.terrypratchett.pl\/2013\/01\/12\/terry-pratchett\/"},"modified":"2013-01-12T19:22:18","modified_gmt":"2013-01-12T18:22:18","slug":"terry-pratchett","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/2013\/01\/12\/terry-pratchett\/","title":{"rendered":"Terry Pratchett"},"content":{"rendered":"

Sir Terence David John Pratchett<\/strong>\u00a0urodzi\u0142 si\u0119 28 kwietnia 1948 roku w\u00a0Beaconsfield w Anglii. Jest pisarzem<\/span>\u00a0fantasy i science fiction, najbardziej znanym jako autor cyklu \u015awiat Dysku<\/strong><\/a>. Inne jego dzie\u0142a to m.in. Trylogia Johnny’ego Maxwella<\/strong> i Trylogia Nom\u00f3w<\/strong>. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce przy adaptacjach swojej tw\u00f3rczo\u015bci na potrzeby sztuk teatralnych i gier komputerowych.<\/span><\/p>\n

Pratchett zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 w wieku 13 lat, a swoj\u0105 pierwsz\u0105 prac\u0119 opublikowa\u0142 jako 15-latek. Jego pierwsza powie\u015b\u0107 Dywan zosta\u0142a opublikowana w 1971. Pierwsza ksi\u0105\u017cka z serii \u015awiat Dysku \u2014 Kolor magii \u2014 ukaza\u0142a si\u0119 w 1983 i od tego momentu autor ko\u0144czy \u015brednio dwie ksi\u0105\u017cki rocznie\/<\/p>\n

Pratchett by\u0142 w latach 90. najlepiej sprzedaj\u0105cym si\u0119 autorem w Wielkiej Brytanii. Do lutego 2007 roku sprzeda\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie ok. 50 milion\u00f3w ksi\u0105\u017cek, a jego dzie\u0142a zosta\u0142y przet\u0142umaczone na 33 j\u0119zyki. Obecnie jest drugim najch\u0119tniej czytanym pisarzem w Wielkiej Brytanii, a w USA si\u00f3dmym najch\u0119tniej czytanym pisarzem niepochodz\u0105cym ze Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n

Terry Pratchett zosta\u0142 Kawalerem Orderu Imperium Brytyjskiego w 1998 \u201eza zas\u0142ugi dla literatury\u201d.<\/strong> Jego powie\u015b\u0107 Zadziwiaj\u0105cy Maurycy i jego edukowane gryzonie zdoby\u0142a w 2001 nagrod\u0119 Carnegie Medal za najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 dla dzieci. Ksi\u0105\u017cki Pratchetta s\u0105 cz\u0119sto okre\u015blane jako \u201ekultowe\u201d. W 2008 otrzyma\u0142 tytu\u0142 szlachecki Sir.<\/strong><\/p>\n

Terry Pratchett urodzi\u0142 si\u0119 w 1948 w Beaconsfield, jego rodzicami s\u0105 David i Eileen Pratchett z Hay-on-Wye. Jego wczesne zainteresowania obejmowa\u0142y m.in. astronomi\u0119, zbiera\u0142 karty herbaty Brooke Bond o kosmosie, posiada\u0142 teleskop i pragn\u0105\u0142 zosta\u0107 astronomem, nie mia\u0142 jednak wystarczaj\u0105cych zdolno\u015bci matematycznych. Ta pasja spowodowa\u0142a, \u017ce zainteresowa\u0142 si\u0119 brytyjsk\u0105 i ameryka\u0144sk\u0105 proz\u0105 science fiction, co z kolei doprowadzi\u0142o go do uczestnictwa w konwentach science fiction od oko\u0142o 1963\/1964. Przesta\u0142 w nich bra\u0107 udzia\u0142 par\u0119 lat p\u00f3\u017aniej gdy dosta\u0142 pierwsz\u0105 prac\u0119. Pocz\u0105tkowo czyta\u0142 prace H.G. Wells’a i Arthur’a Conan Doyle’a i „ka\u017cd\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 kt\u00f3r\u0105 powinno si\u0119 przeczyta\u0107”.<\/p>\n

W wieku 13 lat Pratchett opublikowa\u0142 w gazetce szkolnej swoje pierwsze opowiadanie \u2013 The Hades Business. Pierwsza komercyjna publikacja jego pracy nast\u0105pi\u0142a, gdy mia\u0142 15 lat.<\/p>\n

W wieku 17 lat Pratchett opu\u015bci\u0142 szko\u0142\u0119 i zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 jako dziennikarz Bucks Free Press. W tym czasie uko\u0144czy\u0142 tak\u017ce kurs dziennikarstwa.<\/p>\n

Kariera<\/p>\n

Oko\u0142o 1968 roku, podczas swojej pracy jako dziennikarz, Pratchett przeprowadza\u0142 wywiad z Peterem Banderem van Durenem, wsp\u00f3\u0142dyrektorem niewielkiego wydawnictwa. Podczas spotkania Pratchett wspomnia\u0142, \u017ce napisa\u0142 powie\u015b\u0107 Dywan. Bander van Duren i jego partner, Colin Smythe, opublikowali ksi\u0105\u017ck\u0119 ilustrowan\u0105 obrazami autorstwa pisarza w 1971 roku. Powie\u015b\u0107 otrzyma\u0142a kilka bardzo dobrych recenzji. Kolejnymi dzie\u0142ami Pratchetta by\u0142y ksi\u0105\u017cki science fiction Ciemna strona S\u0142o\u0144ca i Warstwy wszech\u015bwiata, opublikowane w 1976 i 1981 roku.<\/p>\n

Po kilku zmianach miejsca pracy, w 1983 roku Pratchett zatrudni\u0142 si\u0119 jako rzecznik prasowy w Central Electricity Generating Board (CEGB \u2013 Centralnego Zarz\u0105du Elektroenergetyki), w oddziale, na obszarze kt\u00f3rego znajdowa\u0142y si\u0119 trzy elektrownie j\u0105drowe. Pisarz \u017cartowa\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce wybra\u0142 idealny moment na rozpocz\u0119cie tej kariery \u2013 tu\u017c po wypadku w elektrowni j\u0105drowej Three Mile Island w Pensylwanii. M\u00f3wi\u0142 tak\u017ce, \u017ce napisa\u0142by ksi\u0105\u017ck\u0119 o do\u015bwiadczeniach z tej pracy, gdyby uwa\u017ca\u0142, \u017ce ktokolwiek mu uwierzy.<\/p>\n

Pierwsza powie\u015b\u0107 ze \u015awiata Dysku \u2013 Kolor magii \u2013 zosta\u0142a wydana w 1983 roku przez Colina Smythe’a (w twardej oprawie) i przez wydawnictwo New English Library (w mi\u0119kkiej oprawie). Prawa do wyda\u0144 w mi\u0119kkiej oprawie zosta\u0142y wkr\u00f3tce odkupione przez wydawnictwo Transworld, kt\u00f3re publikuje ksi\u0105\u017cki Pratchetta do dzi\u015b. Pratchett zdoby\u0142 popularno\u015b\u0107 po tym, jak program Woman’s Hour nadawany w BBC Radio 4 wyemitowa\u0142 sze\u015bcioodcinkowy serial radiowy na podstawie Koloru magii. Sta\u0142 si\u0119 bardziej znany po wydaniu jego kolejnej powie\u015bci Blask fantastyczny w 1986 roku. W p\u00f3\u017aniejszym czasie prawa do wersji w twardej oprawie zosta\u0142y wykupione przez du\u017ce wydawnictwo Victor Gollancz, kt\u00f3re publikuje Pratchetta do dzi\u015b, a Smythe zosta\u0142 agentem literackim pisarza. Pratchett by\u0142 pierwszym pisarzem fantasy wydawanym przez Gollancza. Ok\u0142adki do obu tych ksi\u0105\u017cek namalowa\u0142 Josh Kirby, co zapocz\u0105tkowa\u0142o wieloletni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 obu artyst\u00f3w trwaj\u0105c\u0105 a\u017c do \u015bmierci malarza w 2001 roku.<\/p>\n

Pratchett rzuci\u0142 prac\u0119 w CEGB w 1987 roku po publikacji czwartej powie\u015bci ze \u015awiata Dysku \u2013 Morta, by ca\u0142kowicie skupi\u0107 si\u0119 na pisarstwie. Sprzeda\u017c jego powie\u015bci szybko wzrasta\u0142a i wiele ksi\u0105\u017cek jego autorstwa okupowa\u0142o szczyty list bestseller\u00f3w. Wed\u0142ug \u201eThe Times\u201d Pratchett by\u0142 najlepiej sprzedaj\u0105cym si\u0119 autorem z Wielkiej Brytanii w 1996. Niekt\u00f3re jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y wydawane przez Doubleday, inne przez Transworld. Obecnie w USA Pratchett jest publikowany przez HarperCollins.<\/p>\n

Wed\u0142ug raportu Bookseller’s Pocket Yearbook z 2005, w 2003 Pratchett zdoby\u0142 3,4% rynku wydawniczego fantastyki w twardych oprawach, je\u015bli chodzi o liczb\u0119 sprzedanych egzemplarzy i 3,8% je\u015bli chodzi o ich warto\u015b\u0107, co da\u0142o mu drugie miejsce po J. K. Rowling (odpowiednio 6% i 5,6%), podczas gdy na rynku ksi\u0105\u017cek z mi\u0119kk\u0105 opraw\u0105 Pratchett zajmuje pi\u0105te miejsce z 1,2% w liczbie i 1,3% w warto\u015bci sprzedanych ksi\u0105\u017cek (po Jamesie Pattersonie (1,9% i 1,7%), Alexandrze McCall Smisie, Johnie Grishamie i Tolkienie).<\/strong> W Wielkiej Brytanii jego ksi\u0105\u017cki sprzedaj\u0105 si\u0119 w 2,5 miliona egzemplarzy rocznie.<\/p>\n

Nagrody<\/strong><\/p>\n

Pratchett otrzyma\u0142 nagrod\u0119 British Book Awards \u2013 Autor Roku w dziedzinie Fantasy i Science Fiction w 1994<\/strong>. W 1998 zosta\u0142 kawalerem Orderu Imperium Brytyjskiego za zas\u0142ugi dla literatury. Skomentowa\u0142 to w typowy dla siebie spos\u00f3b: S\u0105dzi\u0142em, \u017ce 'zas\u0142ugi dla literatury’ oznaczaj\u0105 powstrzymywanie si\u0119 od pisania. Otrzyma\u0142 tak\u017ce tytu\u0142 doktora honoris causa w dziedzinie literatury Uniwersytetu w Warwick w 1999, Uniwersytetu w Portsmouth w 2001, Uniwersytetu w Bath w 2003 i Uniwersytetu w Bristolu w 2004. Powie\u015b\u0107 Zadziwiaj\u0105cy Maurycy i jego uczone szczury otrzyma\u0142a w 2001 roku Carnegie Medal dla najlepszej powie\u015bci dla dzieci (wr\u0119czon\u0105 w 2002 roku). W 2003 roku Pratchett umocni\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 jednego z najbardziej lubianych brytyjskich autor\u00f3w, do\u0142\u0105czaj\u0105c do Charlesa Dickensa jako jedyny autor z pi\u0119cioma ksi\u0105\u017ckami na li\u015bcie 100 najlepszych ksi\u0105\u017cek BBC (cztery z nich to powie\u015bci ze \u015awiata Dysku).<\/strong> By\u0142 tak\u017ce autorem najwi\u0119kszej liczby ksi\u0105\u017cek w pierwszej dwusetce (pi\u0119tna\u015bcie). Wszystkie powie\u015bci o Tiffany Obola\u0142ej otrzymywa\u0142y nagrod\u0119 Locus Award dla najlepszej ksi\u0105\u017cki dla m\u0142odzie\u017cy (2004, 2005, 2007).<\/strong><\/p>\n

Terry Pratchett po\u015blubi\u0142 swoj\u0105 \u017con\u0119 Lyn w 1968 roku. W roku 1970 przeprowadzili si\u0119 do Rowberrow w hrabstwie Somerset, a w 1976 roku urodzi\u0142a si\u0119 tam ich c\u00f3rka Rhianna. W 1993, rodzina przenios\u0142a si\u0119 na po\u0142udniowy zach\u00f3d do Salisbury w hrabstwie Wiltshire, gdzie \u017cyj\u0105 obecnie. Rhianna Pratchett jest dziennikark\u0105 i „przypadkow\u0105 kolekcjonerk\u0105 kot\u00f3w”, napisa\u0142a tak\u017ce opowiadanie fantasy pod tytu\u0142em Child of Chaos, rozpowszechniane wraz z gr\u0105 cRPG Beyond Divinity. Pracowa\u0142a te\u017c przy scenariuszach do kilku gier, m.in. Mirror’s Edge, Heavenly Sword i Overlord. Jest cz\u0142onkiem Writers’ Guild of Great Britain.<\/p>\n

Pratchett opisuje swoje sposoby sp\u0119dzania wolnego czasu jako pisanie, spacery, komputery, \u017cycie.<\/p>\n

Terry Pratchett jest tak\u017ce znany ze swojego zami\u0142owania do noszenia czarnych kapeluszy. Jako dziecko chcia\u0142 zosta\u0107 astronomem i zrealizowa\u0142 to marzenie, buduj\u0105c obserwatorium astronomiczne w swoim ogrodzie. Pratchett jest ateist\u0105 i stronnikiem British Humanist Association; jest jednym z sygnatariuszy listu otwartego, kt\u00f3ry sprzeciwia\u0142 si\u0119 nadawaniu honor\u00f3w pa\u0144stwowych wizycie papie\u017ca Benedykta XVI w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n

31 lipca 2005 roku Pratchett skrytykowa\u0142 reporta\u017ce medi\u00f3w o autorce Harry’ego Pottera J. K. Rowling, stwierdzaj\u0105c, i\u017c niekt\u00f3rzy pracownicy medi\u00f3w wydaj\u0105 si\u0119 my\u015ble\u0107, \u017ce wywy\u017cszanie J. K. Rowling mo\u017ce by\u0107 osi\u0105gni\u0119te jedynie kosztem innych pisarzy. Jednak\u017ce nigdy nie wypowiedzia\u0142 si\u0119 negatywnie o samych ksi\u0105\u017ckach tej pisarki.<\/p>\n

Zainteresowanie Pratchetta orangutanami, kt\u00f3rego przejawem jest jedna z najpopularniejszych postaci ze \u015awiata Dysku, Bibliotekarz, jest zwi\u0105zane z prac\u0105 pisarza jako zarz\u0105dcy w Orangutan Foundation UK.<\/strong> Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 obejmowa\u0142a wizyt\u0119 na Borneo, gdzie w 1995 wraz z ekip\u0105 telewizyjn\u0105 z Channel 4, kr\u0119c\u0105c\u0105 epizod programu „Jungle Quest”, obserwowa\u0142 orangutany w ich naturalnym \u015brodowisku. Pod\u0105\u017caj\u0105c za przyk\u0142adem Pratchetta, grupy fanowskie, takie jak the Discworld Conventions, uzna\u0142y Orangutan Foundation za preferowan\u0105 organizacj\u0119 dobroczynn\u0105.<\/p>\n

12 grudnia 2007 dziennik Guardian poinformowa\u0142, \u017ce Pratchett cierpi na rzadk\u0105 odmian\u0119 choroby Alzheimera.<\/strong><\/p>\n

Pisarz od wielu lat anga\u017cuje si\u0119 w walk\u0119 na rzecz legalizacji eutanazji. W grudniu 2010 wraz z ekip\u0105 BBC nakr\u0119ci\u0142 kontrowersyjny film Decyduj\u0105c si\u0119 na \u015bmier\u0107, o ostatnich chwilach \u017cycia nieuleczalnie chorego brytyjskiego milionera Petera Smedleya, kt\u00f3ry w szwajcarskiej klinice przed kamerami wypi\u0142 trucizn\u0119. Film 13 czerwca 2011 zosta\u0142 na Wyspach wyemitowany przez BBC.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o wikipedia.pl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sir Terence David John Pratchett\u00a0urodzi\u0142 si\u0119 28 kwietnia 1948 roku w\u00a0Beaconsfield w Anglii. Jest pisarzem\u00a0fantasy i science fiction, najbardziej znanym jako autor cyklu \u015awiat Dysku. Inne jego dzie\u0142a to m.in. Trylogia Johnny’ego Maxwella i Trylogia Nom\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce przy adaptacjach swojej tw\u00f3rczo\u015bci na potrzeby sztuk teatralnych i gier komputerowych. Pratchett zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 w wieku 13 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":160,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-18","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-autorze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terrypratchett.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}